واحد پیشگیری و مبارزه با بیماریهای واگیر یکی از گروه های کارشناسی تخصصی مرکز بهداشت شهرستان است که الگوی توزیع بیماری های شایع از نظر اتیولوژی، توزیع مکانی، توزیع زمانی، توزیع انسانی و به خصوص بار بیماری و عوامل موثر در آن را بررسی می نماید. به همین علت  جایگاه اپیدمیولوژیک یک بیماری را در چهارچوب قیاس  منطقه ای و ناحیه ای از نظر اسپورادیک، آندمیک و طغیان(Out break) اپیدمیک تعیین می نماید.

دستیابی به کنترل بیماری ،حذف و ریشه کنی برخی بیمار یهایس واگیر در گروه به کارگیری اصول و متون صحیح علمی و پیشگیری و در مان بیماری ها می باشد . کشورها تحت نظارت سازمان جهانی بهداشت با توجه به وضعیت موجود بیمار یها دستورالعمل و پروتکل هایی تدوین نموده اند.

برای تحقق این هدف، گروه پیشگیری و مبارزه با بیماریها در سطوح دانشگاهی در امر اطلاع رسانی مناسب برای گروههای مختلف بهداشتی درمانی این فرصت را فراهم نموده است تا علاوه بر تشخیص و درمان مناسب بیماری با بررسی اطرافیان و به کارگیری اصول پیشگیری و مهمتر از آن گزارش به موقع و صحیح بیماری در قالب نظام مراقب بیماریها در کنترل و جلوگیری از اشاعه بیماریها نقش بسزایی داشته باشد . 

برنامه های این واحد :  

*ایمن سازی و زنجیره سرما

*بیماریهای قابل پیشگیری با واکسن

*بیماریهای مشترک بین انسان و حیوان

*بیماریهای منتقله از آب و غذا

*ایدز و بیماریهای آمیزشی

*بیماریهای تنفسی و آنفلوانزا

*سل و جذام

*مبارزه با ناقلین (مالاریا ، سالک....)

*هپاتیت

*مراقبت و نظام سندرومیک بیماری های واگیر

*برگزاری دوره های آموزشی

انجام پایش و ارزشیابی مراکز / پایگاهها / خانه های بهداشت

*تشکیل کمیته های برون بخشی و درون بخشی

*بیماری های مشمول گزارش فوری (کمتر از 24 ساعت)

*هاری،بوتولیسم،سیاه زخم تنفسی  ، تب های خونریزی دهنده ،آنفلوانزای پرندگان، تولارمی ، طاعون ، وبا ،طغیان و اپیدمی ها ،ایبولا- فلج شل حاد ، تب و بثورات حاد جلدی ، سل ریوی ،سندرم سرخجه مادر زادی ،مالاریا ، سیاه سرفه ،دیفتری ،کزاز ،تب دنگی ،تب راجعه ،تب زرد ،جذام،سیاه زخم جلدی ،بستری در بیمارستان بعد از واکسیناسیون

بیماری مشمول گزارش هفتگی :

• سل (بجز سل ریوی)- انواع هپاتیت های ویروسی- تیفویید- بروسلوز- شیگلوز- سیفلیس- سوزاک- HIV/AIDS- کیست هیداتیک- لپتوسپیروزیس- توکسوپلاسموزیس- پدیکلوزیس و گال

اهم وظایف این گروه عبارتند از:

*برررسی و شناخت  وضعیت اپیدمیولوژیک بیماریهای واگیر

*برنامه ریزی سازماندهی و هدایت اجرایی برنامه کنترل بیماریهای واگیر

*مراقبت و پایش اجرایی و پیگیری و برنامه کنترل بیماریهای واگیر

اجرای برنامه های آموزش همگانی و کارکنان بهداشت و درمان